باب صفا قال الله تعالى : وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ . « 1 » و آنان نزد ما از برگزيدگان و خوبان بودند . اين آيه در ادامهء بحث آيات قبل خود است كه فرمود : وَ اذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَ الْأَبْصارِ . إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ . « 2 » ( اى رسول ! ) ياد كن از بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب كه همه صاحب اقتدار و بصيرت بودند . ما آنان را خالص و پاكدل به ياد آخرت نموديم . يعنى ، ياد مرگ يا انديشه كردن در عظمت دنياى آخرت موجب تكميل معرفت و صفاى باطن انسان مىگردد . وجه استشهاد خواجه به اين آيه آن است كه « مصطفون الاخيار » را به معنى اهل صفا گرفته است و در معنى ( صفاء ) مىنويسد : الصفّاء اسم للبراءة من الكدر ، و هو فى هذا الباب سقوط التلوين . صفاء اسمى است براى رهايى از كدر . معنى كدر همان كدورت است كه از امتزاج پاكى نفس يا ناپاكى به وجود مىآيد و در اين باب مراد از صفا سقوط تلوين ؛ يعنى رهايى از تردد و تذبذب است و آن بر سه درجه است : الدرجه الاولى : صفاء علم يهذب لسلوك الطريق ، و يبصّر غاية الجد ، و يصحّح همّة القاصد . يعنى به علم شريعت مطهّره و آداب و رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله ، طريق عبادت را براى سلوك ، پاك‌كردن و نهايت كوشش براى وصول به آن انجام دادن و همت را براى عزم ، سالم نمودن . زيرا رهايى تلوّن ، بدون انجام صحيح آداب شريعت ، كه مأمور تهذيب اعمال و

--> ( 1 ) . سوره ص / 47 . ( 2 ) . سوره « ص » / 45 - 46 .